Vrijdag 18 juni 2021 – Storm Leersum
Het is namiddag, als in Leersum plotseling een pikdonkere lucht ten zuidoosten verschijnt. Op dat moment is er op de ambulancepost in Zeist nog geen wolkje aan de lucht. Ambulancechauffeur Maas en zijn collega zijn net klaar met een couveuserit als ze om 17.45 worden opgeroepen door de meldkamer. “Aanrijding auto en boom – A2 Leersum”, is de melding.
Al snel volgt een koerswijziging van de meldkamer. Het wordt een spoedmelding, ook in Leersum: “gevallen meneer met lelijke knieverwonding, A1”. Vanaf daar begint de rit die ze niet snel zullen vergeten.
“Jullie moeten nú naar Leersum”
Stroomstoring
Ze komen stil te staan voor een spoorwegovergang. De bomen zijn gesloten en aan de file is te zien dat dit al even duurt. Plotseling stopt er een brandweerwagen naast de ambulance. De brandweerman draait zijn raam open: “Jullie moeten nú naar Leersum!”.
Aan de ernst in zijn ogen ziet Maas dat meer aan de hand is dan alleen een ‘zere knie’. Dit kon wel eens foute boel zijn.
Nadat de brandweerbemanning hen helpt oversteken ontstaat een onbestemd gevoel. Voor het viaduct van de A12 schijnt nog steeds de zon. Na het viaduct verandert alles. Al snel heeft het ambulanceteam door dat zich voor hun ogen een rampfilm ontvouwt. “Er stond een file auto’s kriskras over de weg, overal lagen takken en omgevallen bomen. Hier is iets gebeurd wat groot was en waar wij nog geen idee van hadden. De brandweer reed voor ons uit met kettingzagen om ruimte te maken. Het werd per 100 meter erger.”
“Brandweermannen maakten de weg vrij met kettingzagen. Het werd per 100 meter erger.”
Terwijl Maas en zijn collega het dorp inrijden beginnen omstanders te zwaaien en seinen. Het team kijkt elkaar aan. “Dit gaat echt niet alleen een zere knie worden.” Toch kunnen ze zich niet in de menigte laten zuigen. De meldkamer heeft het beste zicht op de hulpvragen en beschikbare ambulances. Op dit moment je mannetje kunnen staan: daar is het team op getraind.
Code 10
“We zijn aan het opschalen, het is een code 10. Wat je ook tegenkomt, ga naar de patiënt”, krijgen ze door via de porto. Toch stopt het team een aantal keer bij paniekerige omstanders om te checken of de situatie niet levensbedreigend is. Als dat niet zo blijkt te zijn gaan ze verder.
Wanneer het ambulanceteam uiteindelijk bij de patiënt aankomt, lijkt het mee te vallen. “We hebben hem kunnen helpen, maar meneer was gelukkig niet zwaargewond”, vertelt Maas. Ze kunnen de man veilig op een stoel zetten en latere hulp inschakelen. Ondertussen rijdt het team naar een verzamelpunt. Dat er meer slachtoffers zijn die hulp nodig hebben, is zeker.
Meerdere ambulances komen druppelsgewijs aan. Hoe groot de omvang is blijkt als een DSI-helikopter naast hen landt. “We hebben jullie hulp nu nodig”, roept de piloot.” De DSI (Dienst Speciale Interventies van de politie) heeft een slachtoffer gesignaleerd die moeilijk te bereiken is. Na een vlucht over Leersum worden Maas en zijn collega midden in het bos door de helikopter gedropt.
“Ik herkende Leersum niet meer.”
Speld in hooiberg
“Daar moet hij of zij liggen“, wijst de piloot, die nauwelijks brandstof overheeft. Ze zien hoe bomen als lucifers over elkaar zijn gevallen. “Bijna niets stond meer overeind. We moesten constant klimmen of omlopen maar ook onze eigen veiligheid borgen.” Met alle tassen op de rug en de aanwijzingen gaat het ambulanceteam op zoek, maar van het pad dat werd beschreven is niets meer over.
“Ik had de coördinaten in mijn hoofd geprent. We probeerden de cirkel telkens groter te maken.” Met al hun kracht en energie zoeken ze het gebied door. Maar het slachtoffer kunnen ze niet vinden. “Een enorm onbevredigend gevoel”, beschrijft Maas.
Na verloop van tijd nemen ze contact op met de meldkamer. “Blijf waar je bent, het is niet veilig om verder te gaan“, krijgen ze te horen. “Natuurlijk is je eerste doel hulpverlenen. Dat we ook onze eigen veiligheid niet uit het oog mogen verliezen, leer je tijdens de opleiding.”
Nat, vies en moe
Uiteindelijk komt het ambulanceteam uit bij een huis dat wonder boven wonder nog rechtop staat. Daar worden ze opgevangen door een behulpzaam echtpaar, die het uitgeputte team drinken aanbiedt. Ze zijn doorweekt, nat, vies en moe.
Dan komt de volgende melding binnen: “het slachtoffer is gelokaliseerd, haar toestand verslechtert.” Ze moeten haast maken. Omdat het zeker nog 20 minuten lopen is naar de locatie, lenen ze fietsen van behulpzame omstanders. “Leersum is voor mij niet onbekend, maar ik herkende het niet meer. Bij iedere bocht een nieuw gaslek, overal lagen takken en bomen op de weg.” De laatste 10 minuten lopen ze door heggen en tuinen. “Je kon geen rechte weg meer lopen.”
“We gaan het bos niet uit, voordat we het slachtoffer hebben gevonden.”
Het begint langzaam te schemeren en het ambulanceteam loopt in mineurstemming. “Je wilt niet dat iemand onder een boom blijft liggen. We zeiden tegen elkaar: we gaan het bos niet uit, voordat we het slachtoffer hebben gevonden.”
Als Maas en zijn collega eindelijk het slachtoffer bereiken en de situatie onder controle krijgen zijn ze opgelucht. “De patiënt was niet zo zwaargewond dat een traumaheli nodig was. “Gelukkig maar, het slachtoffer had niet zo lang op onze hulp kunnen wachten.”
Een wonder
Dat er geen slachtoffers zijn overleden noemt Maas een wonder. “Toen we een klein beetje terugkwamen in de bewoonde wereld werden we opgepikt door collega’s en teruggebracht naar de verzamelplek.” Daar krijgt het team water, koffie en eten aangeboden. “Collega’s vertelden elkaar wat ze hebben meegemaakt.”
“Dit maak je hopelijk maar één keer mee.”
Leersum op zijn kop
Leersum is opgeschud door een sterke windval die een spoor van vernieling heeft achter gelaten. Het duurde slechts 30 seconden, maar de enorme wind heeft het Leersumse bos in één ruk onderuitgehaald. “Er zijn ook slachtoffers het bos uit gekropen.”
Ondanks dat Maas hoopt dit niet nog eens mee te maken, is hij enorm trots op het werk dat op vrijdag 18 juni is verzet. “De politie, brandweer, ambulancecollega’s: zelfs militairen hielpen mee. Het was een eenheid. Dat was ontzettend mooi om te ervaren.”
Meer persoonlijke verhalen? Lees ook: ‘Zo beleefden ambulancemedewerkers tramaanslag’